ul. Felińskiego 15 ; 01-513 Warszawa ; (22) 839-48-13 ; www.jedynka.org ; jedynka@jedynka.org

STATUT I LICEUM


ŻYCIE SZKOŁY ZOBACZ NA FACEBOOKU


WYKAZ PODRĘCZNIKÓW NA ROK 2017/18


Testy sprawnościowe dla kandydatów do klas  sportowych


!!! w związku z uszkodzeniem instalacji po uderzeniu pioruna w szkole uszkodzona jest centrala telefoniczna !!!
W razie trudności w uzyskaniu połączenia prosimy o kontakt e-mail.


Zajrzyj      do FACEBOOKA     do zakładki DLA UCZNIÓW         do zakładki REKRUTACJA

O patronie

241.gif

Bolesław Limanowski (1835-1935), polski historyk i socjolog, działacz socjalistyczny, senator, publicysta. Przebywając w Paryżu w 1860 związał się z obozem czerwonych. Po powrocie do kraju, 20 V 1861 współorganizował pierwszą manifestację patriotyczną w katedrze wileńskiej, za co został aresztowany i skazany na osiedlenie w guberni archangielskiej. Na wiadomość o wybuchu powstania usiłował zbiec z zesłania, ale próba ucieczki nie powiodła się.

W 1867 zwolniony na podstawie ogólnej amnestii, powrócił do Warszawy. Lata 1870-1877 spędził we Lwowie, gdzie pracował jako korektor w Dzienniku Lwowskim i prowadził szeroką działalność publicystyczną. W 1878 ponownie emigrował, do 1889 przebywał w Szwajcarii. Wraz z S. Mendelsonem, K. Dłuskim i K. Hildtem wydawał w Genewie pismo Równość, w którym w 1879 ukazał się tzw. program brukselski.

W 1881 utworzył organizację Lud Polski, która miała charakter patriotyczno-socjalistyczny i kultywowała tradycje powstańcze. W 1887 wstąpił do Ligi Polskiej. W listopadzie 1892 przewodniczył w Paryżu zjazdowi przedstawicieli stronnictw socjalistycznych zaboru rosyjskiego, który dał początek PPS.

Początkowo działał w Związku Zagranicznym Socjalistów Polskich, po powrocie do kraju został członkiem PPS-Frakcji Rewolucyjnej, a po 1919 PPS, z ramienia której w latach 1922-1935 był senatorem.

Jako historyk zajmował się głównie dziejami porozbiorowymi, powstaniami narodowymi i ugrupowaniami politycznymi. Autor m.in.: O kwestii robotniczej (1871), Historii demokracji polskiej w epoce porozbiorowej (1901).

Czerwoni, radykalno-demokratyczny obóz polityczny w Królestwie Polskim w czasie powstania styczniowego przeciwstawny "białym", wywodzący się z działaczy nielegalnych kółek wojskowych i młodzieżowych lat 1856-1860 oraz organizatorów patriotycznych manifestacji 1860-1861.

W obozie Czerwonych istniały dwa odłamy. Prawe skrzydło, opowiadało się za solidarnością wszystkich warstw społecznych, wykupem posiadanej ziemi przez chłopów, a także za przesunięciem terminu wybuchu powstania. Członkowie lewego skrzydła byli zwolennikami uwłaszczenia chłopów oraz, w przeciwieństwie do prawicy Czerwonych, uznawali odrębność Litwy, Białorusi i Ukrainy. Czerwoni kierowali powstaniem od stycznia do września 1863.

Czołowi działacze obozu Czerwonych z lewego skrzydła - J. Dąbrowski, Z. Padlewski, Z. Sierakowski, B. Szwarce. Z prawego - A. Giller, O. Awejde, L. Mierosławski.

Brukselski program, opracowany przez socjalistów polskich w 1878; wiązał przyszłość narodu polskiego ze zwycięstwem rewolucji socjalistycznej. Opracowany w Warszawie przy współudziale L. Waryńskiego. Ze względów konspiracyjnych nazwany brukselskim.

Lud Polski, emigracyjna organizacja rewolucyjno-demokratyczna powstała w Wielkiej Brytanii 30 X 1835, z inicjatywy chłopów i mieszczan, byłych uczestników powstania listopadowego. Początkowo Lud Polski tworzyły dwie grupy, które oderwały się od Towarzystwa Demokratycznego Polskiego i przyjęły nazwy: Gromada Grudziąż i Gromada Humań.

Program polityczno-społeczny Ludu Polskiego zakładał zniesienie stanów i utworzenie społeczeństwa bezklasowego, likwidacji własności prywatnej, wprowadzenie rządów ludowych. Członkowie Ludu Polskiego utrzymywali kontakty z angielskimi czartystami. Do czołowych działaczy ruchu należeli: T. Krępowiecki, Z. Świętosławski, S. Worcell. Lud Polski został rozwiązany w 1846.

Liga Polska, tajna organizacja polityczna założona w 1887 na konferencji w Hilfikon w Szwajcarii z inicjatywy Z. Miękowskiego (T.T. Jeża), Z. Michalskiego, M. Herta, H. Gierszyńskiego, A. Hirszberga. Program stowarzyszenia miał charakter demokratyczno-mieszczański.

Za swój główny cel Liga Polska uważała walkę o niepodległość Polski i swobody demokratyczne. Drogą do odzyskania niepodległości w granicach przedrozbiorowych miało być wykorzystanie przewidywanego konfliktu między zaborcami. Liga Polska przeciwstawiała wyzwolenie narodowe dążeniom do wyzwolenia społecznego. Utrzymywała ścisły kontakt z pismem Głos, wydawanym w Warszawie, i Przeglądem Społecznym, ukazującym się we Lwowie.

Utworzenie Ligi Narodowej

 Na skutek rozłamu, w kwietniu 1893, grupa członków Ligi Polskiej z R. Dmowskim na czele utworzyła Ligę Narodową. Liga Polska inspirowała i zakładała organizacje polityczne, kulturalno-oświatowe i społeczne. W różnych okresach liczyła od kilkudziesięciu do kilkuset członków. Szerszym kręgom swoje istnienie ujawniła dopiero w odezwie wydanej 8 XII 1899. Masowymi organizacjami Ligi Polskiej były: Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne i Zet.

Liga Polska została formalnie rozwiązana przez Z. Miłkowskiego w lipcu 1894 we Lwowie. Jej czołowymi działaczami, obok R. Dmowskiego, byli Z. Balicki, J.L. Popławski, T. Waligórski.

Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich (ZZSP), organizacja utworzona w Paryżu w listopadzie 1892 na zjeździe założycielskim Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w celu wspierania ruchu socjalistycznego w kraju.

Z czasem stał się ośrodkiem kierującym organizacją krajową PPS i reprezentantem (od 1894) partii za granicą. Sekcje Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich działały w Austrii, Belgii, Niemczech, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i USA. Związek liczył ok. 100 członków. Organy prasowe: Przedświt, Bulletin Officiel du Parti Socialiste Polonais.

W warunkach pełnej swobody prowadził działalność wydawniczą i organizacyjną. Opracował program PPS, wokół którego dokonała się konsolidacja rozbitego dotychczas ruchu socjalistycznego z poszczególnych zaborów. W 1900 przekształcony w Oddział Zagraniczny PPS, a jego Centralizacja w Komitet Zagraniczny PPS. Siedziba początkowo w Paryżu, później w Londynie, od 1902 w Krakowie.

G?ówni działacze: E. Abramowski, K. Kelles-Krauz, B. Limanowski, A. Mendelson, A. Dębski, F. Perl, A. Sulkiewicz, S. Wojciechowski, S. Grabski, L. Wasilewski.

Polska Partia Socjalistyczna-Frakcja Rewolucyjna, (PPS-Frakcja Rewolucyjna), partia robotnicza utworzona w listopadzie 1906 w Krakowie, po rozłamie w Polskiej Partii Socjalistycznej, przez tzw. "starych" (T. Arciszewski, J. Piłsudski, W. Jodko-Narkiewicz, M. Downarowicz, J. Montwiłł-Mirecki, L. Wasilewski, J. Jur-Gorzechowski).

Na pierwszy plan wysuwała program walki o niepodległość Polski, mniejszą wagę przywiązywała do masowych akcji robotniczych i współpracy z rosyjskim ruchem rewolucyjnym.

Pod wpływem J. Piłsudskiego zajęła się przygotowaniem kadr dla przyszłej armii polskiej (Związek Walki Czynnej, Organizacja Strzelec). W 1909 powróciła do nazwy PPS. Organy prasowe: Jedność Robotnicza, Przedświt.

Związek Walki Czynnej (ZWC), organizacja konspiracyjna o charakterze wojskowym, założona w czerwcu 1908 we Lwowie przez K. Sosnkowskiego i działaczy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej, z inicjatywy J. Piłsudskiego, w celu przygotowania kadr kierowniczych dla przyszłego powstania przeciwko Rosji.

Rozpoczęcie powstania przewidywano w momencie wybuchu spodziewanego konfliktu austriacko-rosyjskiego. Powstanie miało przybrać charakter rewolucji z szerokim udziałem robotników i chłopów. Zachętą do podjęcia walki przez najliczniejsze grupy społeczne była deklaracja o powszechnym prawie do pracy i przeprowadzeniu reformy rolnej. 1910 działacze nielegalnego Związku Walki Czynnej powołali, za zgodą władz austriackich, legalny Związek Strzelecki, co pozwoliło na jawne realizowanie programu szkolenia wojskowego.

Związek Walki Czynnej oprócz Galicji działał także na terenie Królestwa Polskiego oraz w większych skupiskach emigracji polskiej. Po ujawnieniu się 1912, liczył 800 członków. Funkcję komendanta Związku pełnił Piłsudski, szefa sztabu Sosnkowski. Inni działacze: W. Sikorski, E. Rydz-Śmigły, M. Kukiel, W. Sławek.

Dłuski Kazimierz (1855-1930), lekarz ftyzjatra, działacz socjalistyczny. Do 1878 organizował pierwsze kółka socjalistyczne w Odessie i Warszawie, współpracując m.in. z L. Waryńskim. Zagrożony aresztowaniem wyjechał do Genewy (1878-1881), gdzie studiował medycynę, następnie do Paryża.

Współtworzył czasopisma Równość (1879-1881) oraz Przedświt (1884-1886). Pionier materializmu historycznego i rewolucyjnego marksizmu. Propagował ideę rewolucji światowej, która miała rozwiązać także polską sprawę narodową. W latach 1894-1898 w Zagranicznym Związku Socjalistów Polskich.

W okresie I wojny światowej zwolennik J. Piłsudskiego i Legionów Polskich. Od 1900 zamieszkał w Zakopanem, gdzie w 1902 założył sanatorium przeciwgruźlicze, którym kierował do 1919.

W 1909 współzałożyciel i prezes 1910-1919 Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. W latach 1912-1920 prezes Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego. W 1919 przedstawiciel Polski na paryską konferencję pokojową, wszedł w skład Komitetu Narodowego Polskiego. . Polska Partia Socjalistyczna (PPS), partia robotnicza utworzona w 1892 w Paryżu. Głosiła hasła wyzwolenia narodowego i społecznego. W czasie rewolucji 1905-1907 była jedną z głównych sił mobilizujących robotników i radykalną inteligencję do walki z caratem rosyjskim. Organizowała strajki, demonstracje, a przy pomocy własnej Organizacji Bojowej dokonywała akcji zbrojnych.

Na skutek rozbieżności poglądów co do dróg wiodących do niepodległości i stosunku do rosyjskiego ruchu robotniczego w 1906 doszło do podziału na Polską Partię Socjalistyczną-Frakcję Rewolucyjną i Polską Partię Socjalistyczną-Lewicę. Partia współtworzyła Legiony Polskie, Polską Organizację Wojskową, Tymczasowy Rząd Ludowy Rzeczpospolitej Polskiej w Lublinie i pierwszy rząd niepodległej Polski J. Moraczewskiego.

PPS po odzyskaniu niepodlegości

  

W kwietniu 1919 Polska Partia Socjalistyczna-Frakcja Rewolucyjna połączyła się z Polską Partią Socjalno-Demokratyczną i Polską Partią Socjalistyczną zaboru pruskiego w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną. Zjednoczona PPS opowiadała się za systemem demokracji parlamentarnej, domagała się uspołecznienia wielkiego przemysłu i reformy rolnej.

Kilkakrotnie uczestniczyła w rządach koalicyjnych (m.in. w Rządzie Obrony Narodowej w 1920). W 1926 poparła przewrót majowy, lecz już w kilka miesięcy później przeszła do opozycji wobec rządów sanacji (współtworzyła Centrolew).

PPS posiadała znaczące wpływy w związkach zawodowych, organizacjach oświatowych (Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego, Robotnicze Towarzystwo Przyjaciół Dzieci) i młodzieżowych (Czerwone Harcerstwo, Organizacja Młodzieżowa Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych).

Czołowi dzia?acze PPS okresu międzywojennego: T. Arciszewski, N. Barlicki, I. Daszyński, J. Kwapiński, H. Lieberman, M. Niedziałkowski, F. Perl, K. Puźak.

 

PPS w czasie okupacji niemieckiej

W czasie kampanii wrześniowej 1939 PPS organizowała Robotnicze Bataliony Obrony Warszawy, podczas okupacji działała pod kryptonimem Wolność-Równość-Niepodległość (PPS-WRN). Jednocześnie funkcjonowały odrębne grupy lewicy socjalistycznej, które powołały ugrupowanie pod nazwą Robotnicza Partia Polskich Socjalistów (RPPS).

Od grudnia 1939 działał na emigracji Komitet Zagraniczny PPS. We wrześniu 1944 na wyzwolonych terenach Polski działacze lewicy socjalistycznej reaktywowali w Lublinie PPS (lubelska lub odrodzona), która poparła Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego i nawiązywała współpracę z Polską Partią Robotniczą.

 

PPS w okresie powojennym

  
Przygotowania do powstania
  

Po zakończeniu działań wojennych PPS-WRN rozwiązała się, część jej działaczy (Z. Żuławski) podjęła próbę zalegalizowania odrębnej Polskiej Partii socjalno-Demokratycznej, lecz władze państwowe uniemożliwiły ją. Program PPS przewidywał budowę w Polsce ustroju socjalistycznego, uwzględniającego równoprawność w gospodarce sektora państwowego, spółdzielczego, komunalnego i prywatnego.

W latach 1947-1948 z PPS usunięto zwolenników niezależności partii, nastawionych niechętnie do bliskiej współpracy z PPR. W grudniu 1948 nastąpiło połączenie, a faktycznie włączenie PPS do Polskiej Partii Robotniczej i utworzenie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Czołowi działacze okresu powojennego: E. Osóbka-Morawski, J. Cyrankiewicz, S. Szwalbe.

PPS istniała nadal na emigracji (przywódcy: A. Ciołkosz, J. Kwapiński, Z. Zaremba).

Powstanie styczniowe, powstanie narodowe przeciw Rosji, trwaj?ce od 22 I 1863 do wiosny 1864 i obejmujące swym zasięgiem Królestwo Polskie, Litwę i Białoruś, w mniejszym stopniu Ukrainę. Spowodowane nasilającym się rosyjskim uciskiem narodowym.

Poprzedzone ulicznymi manifestacjami patriotycznymi w Warszawie (m.in. obchodami rocznicy wybuchu powstania listopadowego 1830-1831, procesjami, pochodami o charakterze patriotyczno-religijnym), krwawo tłumionymi przez władze rosyjskie.

W okresie przedpowstaniowym formowały się obozy polityczne "czerwonych" i "białych". Obóz "czerwonych" na czele z Komitetem Miejskim (I. Chmielewski, A. Korzeniowski), następnie Centralnym Komitetem Narodowym (CKN, S. Bobrowski, J. Dąbrowski, A. Giller, Z. Padlewski), skupiał działaczy radykalno-demokratycznych dążących do wybuchu powstania i połączenia go z reformami społecznymi.

Obóz "białych" na czele z Delegacją Miejską (L. Kronenberg), później Dyrekcją Krajową, przeciwny był rychłemu wybuchowi powstania, opowiadał się za pracą organiczną i legalnymi działaniami na rzecz zachowania polskości.

   

Początek powstania

Wybuch powstania styczniowego przyspieszyło zarządzenie przez władze rosyjskie poboru do wojska (tzw. branki). Branka miała na celu rozbicie konspiracji "czerwonych" i udaremnienie powstania. 22 I 1863 w dzień wybuchu powstania CKN przeobraził się w Tymczasowy Rząd Narodowy, który opublikował manifest powstańczy i uzupełniające go dekrety. W manifeście rząd wzywał narody polski, litewski i białoruski do walki z zaborcą, zarazem uroczyście ogłaszał zniesienie różnic stanowych oraz natychmiastowe uwłaszczenie.

Osiągnięcie poważniejszych sukcesów było niemożliwe wobec wyraźnej przewagi oddziałów rosyjskich. W Królestwie Polskim stacjonowała stutysięczna armia rosyjska, przeciw niej w nocy z 22 na 23 stycznia wystąpiło zaledwie 6 tys. powstańców. Garnizony rosyjskie zaatakowano w 33 miejscach. W części miejscowości (np. w Płocku) atak powstańców w ogóle się nie powiódł, w innych miejscach - zwłaszcza na Podlasiu - udało się rozbroić kilka garnizonów.

Wybuch powstania zaalarmował jednak dowództwo rosyjskie, które zarządziło koncentrację wojsk w większych miastach. Liczba miejsc, w których stacjonowali Rosjanie, zmniejszyła się ze 180 do 42. By?o to korzystne dla powstańców, którzy zyskali większą swobodę ruchów na prowincji oraz swobodny dostęp do granic Królestwa.

 Większe bitwy stoczone przez powstańców

 Przewaga rosyjska była bardzo wyraźna, w związku z tym Polacy przyjęli taktykę wojny partyzanckiej, nękając przeciwnika niespodziewanymi atakami, nie podejmując otwartej walki. Większe bitwy stoczyły oddziały powstańcze A. Kurowskiego (17 II 1863 pod Miechowem), M. Langiewicza (24 lutego pod Małogoszczą oraz 17-18 III 1863 pod Chrobrzem i Grochowiskami), M. Heidenreicha (8 VIII 1863 pod Żyrzynem), K. Kality (17 I 1864 pod Lubienią i Iłżą).

Ogółem przez szeregi oddziałów polskich w całym okresie powstania przeszło ponad 200 tys. ochotników. Stoczono ok. 1200 potyczek. Największe nasilenie powstanie styczniowe osiągnęło latem 1863, gdy przewagę we władzach centralnych uzyskali "biali" i po przejęciu dyktatury powstania przez M. Langiewicza (10-19 marca, po krótkim okresie dyktatury L. Mierosławskiego).

"Biali" duże nadzieje wiązali z ewentualną interwencją mocarstw zachodnich. Francja, Anglia i Austria ograniczyły się jedynie do przesłania Rosjanom not dyplomatycznych żądających zapewnienia Królestwu autonomii. Noty te zostały odrzucone przez rząd carski, który zdawał sobie sprawę z nieskuteczności takich protestów. Żadne z tych państw nie zamierzało faktycznie wystąpić zbrojnie w interesie Polski.

Nie mogąc zlikwidować partyzantki polskiej, władze rosyjskie podjęły akcje pacyfikacyjne oparte na stosowaniu terroru i zasad odpowiedzialności zbiorowej. Z okrucieństwa zasłynął zwłaszcza nowy gubernator Litwy, M.N. Murawjow, którego nazywano Wieszatielem. Mnożyły się publiczne egzekucje, kontrybucje, konfiskaty majątków i masowe zsyłki na Sybir. 


Dyktatura Traugutta

 Jesienią 1863 powstanie osłabło. Próbował je ratować sprawujący od 17 X 1863 władzę dyktatorską R. Traugutt, jednak na wiosną 1864 walki prawie zupełnie wygasły. Najdłużej, bo aż do jesieni 1864, walczył oddział chłopski księdza S. Brzóski na Podlasiu. 5 VIII 1864 Traugutt, którego ujęli Rosjanie, został stracony wraz z 4 członkami Rządu Narodowego

 Upadek powstania

  Do grudnia 1864 utrzymał się ostatni naczelnik Warszawy, A. Waszkowski, ale i on ujęty przez policję został stracony w lutym 1865. Powstanie styczniowe było najdłużej trwającym powstaniem polskim, wspomaganym przez Polaków ze wszystkich zaborów, emigrację, a także przedstawicieli innych narodów, m.in.: Rosjan (A.D. Trusow), Ukraińców (A. Potebnia), Włochów (F. Nullo), Francuzów, Niemców, Słowaków.

Czołowymi dowódcami powstania byli: M. Borelowski, D. Czachowski, J. Hauke-Bosak, A. Kurowski, M. Langiewicz, Z. Sierakowski, W. Wróblewski. Wg szacunków w powstaniu styczniowym zginęło ok. 30 tys. powstańców, ok. 38 tys. zostało zesłanych na Sybir.

Klęska powstania była ogromnym wstrząsem dla Polaków. Wśród znacznej części społeczeństwa zapanowało przeświadczenie o beznadziejności wszelkiej walki zbrojnej. Rząd carski stopniowo likwidował resztki autonomii Królestwa Polskiego, którego nazwę zmieniono na Kraj Nadwiślański.

 

 

 

Przedstawiamy Państwu naszego patrona w formie prezentacji multimedialnej przygotowanej w programie PowerPoint

Prezentacja w PowerPoint o Bolesławie Limanowskim



 

Niniejsza witryna korzysta z plików cookies.
Poniżej znajdują się informacje szczegółowe: Ciasteczka (ang. cookies) - to niewielkie informacje tekstowe, wysyłane przez serwer WWW
i zapisywane po stronie użytkownika (na twardym dysku, miejsce zapisu ustalane jest przez przeglądarkę internetową).
Parametry ciasteczek pozwalają na odczytanie informacji w nich zawartych jedynie serwerowi, który je utworzył.
Komputer będzie udostępniał informacje zawarte w „cookies” wyłącznie stronie internetowej, z której one pochodzą.
Ciasteczka maj na celu umożliwenie zapamiętanie przez serwer poszczególnych informacji o sesji połączenia internetowego.
Gości: 275222
© 2010 Jedynka.org